MOØDe: Anton Corbijn in het Cobra Museum

Door

Anton Corbijn Cobra Museum MOØDe Rik Suermondt Tableau Magazine
Anton Corbijn, Kate Moss, New York, 1993

Fotograaf en filmmaker Anton Corbijn presenteert in het Cobra Museum foto’s waarin hij de cross-over verkent tussen fotografie en de modewereld. Hierbij omarmt Corbijn de termen ‘mood’ en ‘mode’ in de meest ruime zin. Een reis door zijn oeuvre in drie thema’s.

Mode, mood, mod! Het ingenieuze letterspel bij de titel van Anton Corbijns boek en van de expositie MOØDe (2020), die vanaf december in het Cobra Museum te zien is, roept uiteenlopende associaties op over zijn uitzonderlijke oeuvre. Allereerst verwijst het naar de modeopdrachten die hij sinds eind jaren 80 maakte in samenwerking met kledingmerken, ontwerpers, stylisten, modellen en fashion magazines. Tot de klanten behoren G-Star Raw, Woollyboolly, VogueHarper’s Bazaar en The Face.

‘Mood’ lijkt vooral een referentie naar de sombere, in grofkorrelig zwart-wit geschoten portretten van Corbijns muzikale helden uit de jaren 70 en 80, gebundeld in het boek Famouz (1989). Teruggeworpen op zichzelf in een vaak donkere, landschappelijke setting, poseerden onder meer David Bowie, Joy Division, Nick Cave, Stevie Wonder, U2, David Sylvian, Captain Beefheart, Sinéad O’Connor en Siouxsi Sioux voor zijn camera. Ieder portret is het resultaat van een persoonlijke ontmoeting. Een zoektocht naar de mens en de muziek achter de artiest, en naar zichzelf. Bij de latere compilaties Star Trek (1995) en 33 still lives (1999) is er meer ruimte voor humor en ironie. Bijvoorbeeld wanneer Anton Corbijn zijn modellen – nu ook acteurs, actrices, regisseurs en schrijvers – uitdaagt te spelen met hun imago en sterallures.

Anton Corbijn Cobra Museum MOØDe Rik Suermondt Tableau Magazine
Anton Corbijn, Virgil Abloh, Chicago, 2019

De derde associatie is die met ‘mods’, de groep recalcitrante jongeren die eind jaren 50 in Londen opviel met hun gepimpte scooters, maatpakken, liefde voor jazz en de bands The Small Faces en The Who. Samen met rockers, hippies, skinheads en punks zijn mods onlosmakelijk verbonden met de Engelse tegencultuur. Het jeugdig verzet en non-conformisme, met Londen als het epicentrum van de popmuziek en mode, sprak de jonge Corbijn enorm aan. In 1979 vestigde hij zich als fotograaf in de Britse hoofdstad.
De tentoonstelling MOØDe toont vanaf eind december ruim 200 foto’s uit zijn omvangrijke oeuvre. MOØDe is in Corbijns eigen woorden een poging om ‘de fragiele relatie tussen mode- en portretfoto’s af te tasten […] op zoek naar een uitwisselingsmoment, waarop een stuk stof leven wordt ingeblazen en het leven zich ontvouwt.’

Maar hoe breng je bij professionele modellen iets van hun psyche of zielenroerselen naar boven zonder het ontwerp en de materiële kwaliteiten van de kleding die ze dragen te kort te doen? Welk beeld schetst Corbijn van de vluchtige, trendy modewereld, die, vanuit zijn protestantse achtergrond en als fotograaf van de rauwe muziekscene van rond 1980 allerminst een natuurlijke habitat is? En hoe verhoudt zijn werk zich tot het vandaag zo populaire begrip ‘iconisch’?

Antimode

Het boek MOØDe opent met opdrachtfoto’s voor kledingmerken en modetijdschriften waarbij de rol van de stylist telkens nadrukkelijk wordt vermeld. Er is veel variatie: kleur, zwart- wit, een studiosetting met modellen aangestraald door oranje en blauw kunstlicht. Of simpelweg een verweerde buitenmuur, een uitzicht op een stad als achtergronddecor. De kleuren van de omgeving en kleding zijn ingetogen, vaak monochroom en in harmonische tinten. Zo poseert het Britse model Lily McMenamy aan de Noord-Hollandse kust in een gele wollen trui (van Woollyboolly) voor groene duinen met paarse hei. In een tweede opname rijst ze mysterieus op uit het wuivende helmgras, schaars gekleed in een paars-witte outfit. De armen geheven boven het hoofd en de ogen neergeslagen. Alsof ze in haar eentje staat te dansen. Op een enkele uitzondering na zijn de fashion shoots bij daglicht gemaakt. De blikken zijn dromerig, verlangend, serieus en naar binnen gericht.

Anton Corbijn Cobra Museum MOØDe Rik Suermondt Tableau Magazine
Anton Corbijn, Tom Waits, Santa Rosa, 2004

Ik fotografeerde mensen, geen kleren. […] Meer huid dan stof

Het tweede en grootste deel van MOØDe bestaat uit een parade van portretten van popartiesten, een paar acteurs en actrices, modeontwerpers (o.a. Alexander McQueen, Giorgio Armani, Victor & Rolf ) en supermodellen als Naomi Campbell, Kate Moss en Christy Turlington. Enkele foto’s uit zijn begintijd dienen als referentiepunt, misschien om te laten zien dat mode toen binnen de alternatieve muziekscene een minder prominente rol speelde.

Van het blad New Melody Express (NME), leerde Anton Corbijn dat kleding in sterke mate bepalend is voor het imago en succes van artiesten. Maar: ‘Ik fotografeerde mensen, geen kleren. […] Meer huid dan stof’. Outfits worden ook bij de latere zwart-wit portretten zelden opzichtig in beeld gebracht. Vaak zit het in details: de vorm van een hoed, een stuk stropdas over een shirt. Soms verschijnen bands in vreemde uitdossingen. Zoals Passengers (pseudoniem voor het samenwerkingsproject Orginal Soundtracks 1 van U2 en Brian Eno) in witte kokskleding op een vervallen industrieterrein in Dublin. Of de in het zwart gestoken Rolling Stones met raar kronkelende ‘dr. Seuss hats’ ergens op straat in Boedapest. Het lijken een soort antimode statements. Een knipoog naar de wereld van de Haute Couture. In de kleurportretten krijgen stoffen en de symboliek van kleding meer aandacht. Zoals de wapperende, rode koningsmantel van zanger Chris Martin van Coldplay, poserend aan de Haagse kust met een nepkroon op zijn hoofd en een ingelijste reproductie van De vrijheid leidt het volk van Eugène Delacroix aan zijn voeten. 

Verder lezen? Bestel een losse editie of haal hem in de winkel.

Anton Corbijn – MOØDe
Cobra Museum
22 dec 2023 t/m 12 mei 2024

Lees meer ...

Jeannette ten Kate Rafael Roozendaal Tableau Magazine

Kunstmarkt: gedeeld kunstbezit

Kunst kopen kan op verschillende manieren. Naast het aanschaffen van een werk voor je eigen collectie is het tegenwoordig ook mogelijk een aandeel te kopen in een werk dat ver buiten je financiële bereik ligt. 

Lees verder »
Museum Dhondt-Dhaenens Tableau Magazine Marjolein Sponselee

Museum Dhondt-Dhaenens: ruimte veroveren

Tableau reist langs verborgen parels in binnen- en buitenland. Bijzondere villa’s, kastelen vol kunst of juist een rustig park. Deze keer Woning van Wassenhove en de Wunderkammer bij Museum Dhondt-Dhaenens. Tegelijk woning en kunstwerk. Ergens

Lees verder »