Zoutvlaktes, ijskappen en woestijnen, in de meest afgelegen gebieden ter wereld maakt Scarlett Hooft Graafland haar foto’s. Ze voegt in haar beelden intrigerende installaties en veel kleur toe aan de omgeving. ‘Ik hoop dat ik beelden creëer die boven de realiteit uitstijgen en daardoor zware thema’s bespreekbaar én begrijpbaar maken.’
Mesmerizing in Museum Panorama Mesdag is je eerste grote solo-expositie in Nederland. Wat kunnen we daarvan verwachten?
‘Het is een uitgekiende selectie geworden van mijn werk, zo’n 35 foto’s in totaal, die ik samen met conservator Adrienne Quarles van Ufford heb samengesteld. Daar zitten oudere en nieuwere werken tussen, maar de vroegere foto’s zijn soms nog actueler geworden dan toen ik ze maakte. Neem bijvoorbeeld Vanuatu, een eilandengroep in Oceanië, waar ik een foto heb geschoten van een vrouw die een bamboestok op haar hoofd in evenwicht houdt. Er was toen al een probleem met de stijgende zeespiegel, je ziet in dat beeld een dun, fragiel stukje land. Dat is nu alleen maar erger geworden. Ik vond het sowieso belangrijk om in deze expo te laten zien wat de effecten van klimaatverandering zijn op verschillende plekken ter wereld; van Madagascar tot Bolivia én Nederland.’
Hoe is het idee voor deze expositie ontstaan?
‘In een galerie kwam ik in gesprek met Minke Schat, directeur van het museum, en dat bleek al snel een match. We hebben best veel overeenkomsten. Onze hang naar natuur en respect daarvoor tonen, maar ook een focus op werken met en van vrouwen. Ik heb in de selectie ook rekening gehouden met de locatie: Panorama Mesdag. Zo zie je bijvoorbeeld een aantal panoramafoto’s en hangen er foto’s die ik gemaakt heb met circusartiesten in Turkije, waar de horizon een belangrijke rol in speelt. Deze horen bij de serie Across the Horizon, waarvoor ik speciaal voor deze expositie extra beelden heb gemaakt. Mensen kennen het museum natuurlijk vooral van het Panorama, maar zeker na de verbouwing een tijdje geleden gebeuren hier veel interessante dingen op kunstgebied.’
Heb je favoriete foto’s in de expositie?
‘Ja, een nooit eerder geëxposeerd werk van een setting in de Himalaya wordt heel groot in zijn eentje op een muur vertoond. Dat beeld heb ik gemaakt met een antieke panorama-camera, zo eentje met glazen platen en een zwarte doek. Ik ben ook heel benieuwd naar de uitwerking van en reacties op een beeld dat we op een bijzondere manier uitlichten. Sommige foto’s bewerk ik met borduurwerk. Daarvoor naai ik met kleine steekjes in echte foto’s, een precisiewerkje. Op een daarvan komt een speciale lamp die steeds verschillende delen uitlicht, dat geeft een heel bijzonder effect.’
Voor je foto’s kom je op de meest indrukwekkende locaties. Waarom kies je ervoor je werk in die vaak extreme omgevingen te maken?
‘Ik hou van heel ruige natuur, dat zie je in Nederland toch minder. En landschappen die ons verbazen of intrigeren, daarvoor moet je ook al snel naar het buitenland. Bolivia is bijvoorbeeld een van mijn favorieten. En IJsland zit ook vol droomlocaties. Bovendien vind ik die prikkels fijn om in te zetten als inspiratiebron. Verrast worden door de omgeving en de mensen die daar leven helpt me enorm bij het krijgen van ideeën. Daarom werk ik het liefst autonoom. Ik doe ook weleens opdrachten, maar dan kom ik zelden terug met wat exact de bedoeling was.
Scarlett Hooft Graaf- land, Airplane, 2024, inkjet print, 120x120cm, Lucht- haven Ankara, Turkije
Mijn manier van werken laat zich vrij lastig sturen. Dat alles nieuw voor me is voelt als een essentieel onderdeel van dat creatieve proces. Zeker op plekken waar je dagenlang geen internet hebt en je helemaal los kunt komen van je reguliere omgeving. Meestal werk ik samen met lokale mensen en logeer ik ook bij hen, om de omgeving beter te leren kennen.’
Je reist dus veel, maar wil met je werk ook bewustzijn over klimaatverandering bewerkstelligen. Hoe voelt die ogenschijnlijke tegenstrijdigheid voor jou?
‘Dat is zeker een lastig contrast. Ik zie de gevolgen van klimaatverandering vaak heel expliciet, zoals een locatie waar de bewoner me vertelde dat een mangrovebos in zee een aantal jaar geleden nog op een stuk grond bleek te staan. Als ik vlieg, probeer ik …
Verder lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.
Mesmerizing is vanaf 29 maart tot en met 31 augustus te zien bij Museum Panorama Mesdag in Den Haag
Beeldend kunstenaar Scarlett Hooft Graafland (1973) studeerde aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag en deed daarna haar een master in Sculpture aan Parsons School of Design in New York. Haar foto’s worden gemaakt met een analoge camera en soms achteraf verrijkt met borduurwerk. In haar werk komen verschillende thema’s aan bod, met een focus op vrouwenrechten, ongelijkheid en natuurbehoud. Hooft Graafland reist voor deze beelden de hele wereld over en werkt samen met de lokale bevolking.
