Tableau Portret: Jacqueline Grandjean, directeur van Het Noordbrabants Museum

Door

Jacqueline Grandjean Het Noordbrabants Museum Tableau Magazine
Portret Jacqueline Grandjean

‘Hier dagen we het algoritme uit’

We ontmoeten Jacqueline Grandjean in de directiekamer met uitzicht op een eeuwenoude beuk. Die boom vormt in vele opzichten het groene hart van Het Noordbrabants Museum in de oude binnenstad van Den Bosch. Hier is de directeur van het museum duidelijk op haar plek. Uit haar visiedocument blijkt dat zij het museum als een verbinder in een veranderende samenleving ziet. ‘Dit is een museum dat dicht bij mensen staat én dicht bij de natuur.’

Na negen jaar spraakmakende exposities in de Amsterdamse Oude kerk en een uitstapje naar Antwerpen is Jacqueline Grandjean een jaar geleden geland in het Bossche museum dat aan de vooravond staat van grootse veranderingen. In Het Noordbrabants Museum loop je in een cirkel om de tuin door een samensmelting van gebouwen, te beginnen in het elegante 18e-eeuws gouvernementspaleis. Verderop komen we in de nieuwbouwvleugels van architect Wim Quist, het nieuw ontworpen Design Museum en de voormalige Provinciale Griffie. Waar je ook loopt, door grote open ramen kun je overal de tuin zien. Als je rechts houdt kun je niet verdwalen. Wel dwalen we door verschillende collecties en thema’s, gebaseerd op kunst, cultuur en geschiedenis.

De vraag blijft echter: waar gaat dit museum over? Een vraag die Jacqueline Grandjean leerde te beantwoorden toen ze aan het Getty Institute for Museumleaders in de Verenigde Staten het vak strategie volgde: ‘Je zoekt in eerste instantie houvast voor je beleid. Als organisaties lang ergens aan werken dan verliezen ze de kern wel eens uit het oog. Als je die opnieuw gaat bevragen, zie je snel waar het over gaat. Wat ons betreft gaat dit museum over de verbinding met zowel het aardse als het hemelse. Yin en yang. En dat past weer goed bij Brabant. Gewoon doen met twee benen op de Brabantse grond en evengoed een kaarsje opsteken in de Sint Jan.’

Eva Jospin, installatie in Het Noordbrabants Museum, 2021. Foto: Jan-Kees Steenman.

De denkbare toekomst

Die gedachtegang zien we terug in twee beroemde kunstenaars. Jacqueline Grandjean: ‘Van Gogh met zijn aardse werk, de landschappen, het harde werken van de boeren. Hier in het Brabantse landschap is hij begonnen. Ook zien we de fantastische, bijna surrealistische wereld van Jheronimus Bosch. Die twee zijn de pijlers waar dit museum op rust.

Wat natuur betreft zijn wij bezig met onderzoek in het Bossche Broek, het natuurgebied dat dicht bij het centrum ligt. Hier willen we de komende jaren met kunstenaars en het Brabants Landschap artistiek veldonderzoek gaan doen. Dat gaat over veranderingen in de natuur én over onze zorg voor de planeet en het klimaat. Hoe verhouden we ons opnieuw tot de natuur? Dat zoeken we samen met kunstenaars uit.

Ik denk dat musea heel goed in staat zijn om vanuit een blik op het verleden en de samenwerking met hedendaagse kunstenaars de toekomst denkbaar en zichtbaar te maken. De noodzaak van een museum is anders dan pakweg een halve eeuw geleden. Toen ging het vooral over kunsthisto­rische kennis. Die bracht het museum over op de bezoeker. Maar die bezoeker kan inmiddels googelen en zelf zijn kennis vergaren. In deze tijd is het museum steeds meer een open arena om met elkaar te kijken, te onderzoeken en te spreken om zo tot nieuwe of andere inzichten te komen.’

Interhistorisch

Het plan is dichter bij de toekomst te geraken door heden en verleden aan elkaar te verbinden. Interhistorisch, noemt Grandjean dat: ‘Niet uitsluitend chronologisch een verhaal vertellen. Door de oude, moderne en hedendaagse kunst door elkaar te presenteren kun je nieuwe relaties ontdekken. Je kunt gaan tijdreizen. Er ontstaat zo ook ruimte voor onder­ belichte of onbekende perspectieven zoals niet­-Westerse kunst en vrouwen in de kunst. Hoe laat je vrouwen in de kunst zien als er geen kunst van die vrouwen in de collectie is? Dit zijn uitdagingen die de samenleving bezighouden, waarin we als musea het voortouw kunnen nemen.’

Verder lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Lees meer ...

Jeannette ten Kate Rafael Roozendaal Tableau Magazine

Kunstmarkt: gedeeld kunstbezit

Kunst kopen kan op verschillende manieren. Naast het aanschaffen van een werk voor je eigen collectie is het tegenwoordig ook mogelijk een aandeel te kopen in een werk dat ver buiten je financiële bereik ligt. 

Lees verder »

Bericht voor abonnees

Rond deze tijd kunnen abonnees op Tableau Magazine de lente-editie in de bus verwachten. Door technische problemen bij het verzendhuis, is dit helaas vertraagd. Verschillende abonnees hebben al wel het magazine ontvangen, een aantal abonnees

Lees verder »