Categorieën
2024 Stories

25 jaar Galerie Ron Mandos: ‘Het is geen baan, maar a way of life’

Het allerleukst blijven de momenten in het atelier wanneer je als eerste nieuw werk ziet van een kunstenaar. Na 25 jaar als galeriehouder geniet Ron Mandos daar nog steeds van.

Deze dag begon met zo’n atelierbezoek bij Katinka Lampe, een Nederlandse kunstenaar die portretten maakt. Op het eerste gezicht realistische werken, waar echter meer achter schuilt. Ze begint met het fotograferen van modellen in de studio en stelt uit die foto’s een portret samen dat niet gaat over herkenbaarheid maar iets zegt over maatschappelijke thema’s als identiteit, gender en kleur. Ron Mandos kon haar goed nieuws brengen: ‘We gaan haar een solo geven op de Armory Show in New York komend jaar. Dat verdient ze ook echt.’

Er zijn meer van dit soort mooie momenten. Vandaag nog een videocall met Maarten Baas. Morgen naar Museum Voorlinden waar een werk wordt geïnstalleerd en daarna een werk van Hans Op de Beeck ophangen bij iemand thuis. Never a dull moment.

Ron Mandos. Foto: Michèle Margot

Transformatie

Ron Mandos vindt het de mooiste baan die hij had kunnen bedenken. Maar dat was niet altijd zo. Hij begon met muziek, speelde trompet maar hoorde van docenten dat het niet waarschijnlijk was dat hij het concertgebouw zou halen. Hij begon een bloemenzaak, had daar succes mee en verkocht na tien jaar de vijf zaken die hij had opgebouwd, nam een pauze en ging op reis. Oog in oog met Picasso’s Guernica besefte hij dat het vervolg van zijn loopbaan de kunst moest worden. De tentoonstelling ‘Chambres d’Amis’ van Jan Hoet was een voorbeeld hoe. Bekende kunstenaars toonden hier werk in particuliere woningen in Gent. Kunst niet in een museale setting, maar bij mensen thuis, waar de kunstenaars een op de ruimte afgestemd werk maakten.

Ron Mandos startte zijn galerie in zijn eigen huis in Rotterdam, een oud pand uit de jaren 1920. De ruimtes die hij daarin vrij had gaf hij aan de kunstenaars. ‘Zij kregen gewoon de sleutel en konden de ruimte naar hun hand zetten.’ Die voorliefde voor transformatie zit nog steeds in de galerie. Het is niet altijd de standaard witte ruimte, maar iedere keer een andere omgeving. En niet zelden verandert de ruimte in een immersieve installatie. Omdat er nog geld uit de bloemenzaak was, was werk ver­ kopen niet meteen noodzakelijk. Toen het wel gebeurde was ook dat een eye opener vertelt Mandos. ‘De eerste die iets kocht was Joop van Caldenborgh. De kunstenaar en ik werden bij hem ontvangen en de hele middag zaten we over kunst te praten. Toen merkte ik dat ook zo’n grote onder­nemer als Van Caldenborgh echt een passie had voor het verzamelen van kunst. Het gaat niet alleen over geld.’

Isaac Julien, Encruzilhadas Crossroads (Lina Bo Bardi – A Marvellous Entanglement), 2019, courtesy Galerie Ron Mandos

De galerie liep goed, hij ging naar een beurs in Berlijn en naar FIAC en toen werd het toch tijd voor iets groters. Dat vond Ron Mandos in Amsterdam, ‘Want in Rotterdam wordt het geld verdiend maar in Amsterdam wordt het uitgegeven’, denkt Mandos. ’Ik vond deze ruimte en ik wil hier nooit meer weg. Het is groot, transparant en open. Bewust ook met een groot raam en iedereen kan binnenlopen. De toegankelijkheid van de galerie vind ik heel belangrijk.’

‘Al snel had ik ook wat bekendere kunstenaars in de galerie. Hans Op de Beeck en Isaac Julien bijvoorbeeld, zij hadden internationaal al aandacht. Dat gaf mij ook vleugels en daar­ door kwam ik verder. En ik ben nog lang niet klaar.’

Jonge kunstenaars

Galerie Ron Mandos is internationaal actief en te vinden op alle grote beurzen. Inmiddels vertegenwoordigt de galerie 33 kunstenaars, jong en oud en met verschillende achtergron­den en disciplines. Mandos: ’Het gaat heel goed met de galerie. De covid periode zijn we goed doorgekomen. We zijn toen begonnen met Sunday sessions: interviews die ook online te volgen zijn. Dat is door veel verzamelaars opgepikt. Wat jammer is: vroeger hadden we veel verzamelaars die trouw langskwamen en werk kochten van jonge kunstenaars, ook als ondersteuning. Dat zie je nu minder, er wordt meer op safe gespeeld.’ Terwijl het juist zo waardevol is jonge kunst aan te kopen. Je ondersteunt de kunstenaar daarmee echt in diens ontwik­keling. Voor Galerie Ron Mandos is dat echt een missie.

Galerie Ron Mandos Tableau Magazine
Hans Op de Beeck, Waves (3), 2023, courtesy Galerie Ron Mandos

Sinds 2008 presenteert de galerie Best of Graduates, een tentoonstelling waar het beste van de eindexamenpresentaties van de Nederlandse kunstacademies te zien is. Het team van de galerie bezoekt alle academies en maakt een selectie. Curator Radek Vana richt de show in. De expositie trekt altijd veel bezoekers. En met resultaat. In 2023 werden 100 werken uit Best of Graduates verkocht. Daarnaast is in 2018 de Young Blood Foundation opgericht en is een artist­-in-­residence programma gestart in Brutus in Rotterdam voor jonge kunstenaars.

Verder lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2021 Highlights

Atelier Van Lieshout – EHBO

Een vreemd rariteitenkabinet heeft bezit genomen van Galerie Ron Mandos. Een reeks van poppen en attributen die uit een legerdumpshop lijken te komen, vult de etalage. Met bijlen in verschillende soorten en maten, maar erg bruikbaar zijn ze niet. Te zwaar, gebroken, onhandig omkleed met takken en flessen. Boven de deur hangt een witte vlag met een rood kruis. Als dit al een EHBO post is loop je er niet met een gerust hart naar binnen. 

Eenmaal binnen wordt dat niet beter. Joep van Lieshout heeft in drie weken tijd de ruimte van de galerie van vloer tot plafond getransformeerd tot een ontspoord veldhospitaal. Je stapt een andere wereld in. Een wereld van tentdoek die gevuld is met medische scènes en installaties. Een couveuse met een brabbelende babypop. Een ziekenhuisbed met een surrealistische bevalling, geflankeerd door een rode duivel. Een geïmproviseerde tandartsstoel met nog werkende boor. En daarnaast een visioen van waar je getrokken tanden terecht komen: in een mond die op het achterhoofd van een pop prijkt. Een tafereel dat in een werk van Jeroen Bosch niet zou misstaan. Op de werktafel van de tandarts potten vol met tanden en kiezen, tangen en wie weet wat er verder nog staat te gebeuren.

Atelier Van Lieshout, overzicht EHBO

De mens met al zijn eigenaardigheden is al jaren een onuitputtelijke bron van inspiratie voor Joep van Lieshout. Alle facetten komen daarbij voorbij, de beschaafde en de dierlijke kant, de consumptiedrift, het vernuftig in elkaar stekende menselijk lichaam. Soms is er een oplossing en stevent het werk optimistisch af op een hoopvolle utopie, dan weer glijdt het hopeloos af naar het einde der tijden.
Orde en chaos. Soms ook gecombineerd in een beeld. Zoals in een uiteengereten Bas (naar Sint Sebastiaan), die bijeengehouden wordt door stalen pinnen en gevangen zit in een stevig houten frame. Een frame dat voelt als een gevangenis, maar dat ook houvast biedt en dat als vorm de sculptuur verder definieert.
Aan het eind van deze hallucinante koortsdroom staat een ziekenhuisbed met daarop een lichaam waar duidelijk geen redden meer aan is. We kijken tot diep in de borstholte van dit slachtoffer. Een lieflijke verpleegster buigt over hem heen, de rondingen van haar billen hebben wat extra volume gekregen.

Atelier Van Lieshout, overzicht EHBO

Liefde
In de tweede ruimte worden we ontvangen door een schaars geklede soldaat met een kind in de armen. De veldtent is verdwenen, hier heerst meer rust. ’Ik heb alle ruimtes wel een eigen sfeer mee willen geven. Hier gaat het meer over liefde’, zegt Van Lieshout. Een liefdevolle piëta in lichtblauw polyester illustreert dat. Al heeft ook de liefde scherpe randjes. De arm van een moeder met kind eindigt in een hamer in plaats van een hand (Green Madonna). En aan de hangende torso van Daniella bungelt een houten marionet.

De laatste ruimte is nog leger. Hier staan een aantal kleinere ijle sculpturen die scènes uit de bijbel weergeven. Van Lieshout: ‘Ik dacht: ik ga de bijbel eens lezen. Die verhalen en de iconografie van het christendom is rijk en sterk verbonden met menselijke emoties en behoeftes, leed, barmhartigheid. En zeer aanwezig in de kunstgeschiedenis. Maar het is ook gewoon voor de mooi hè.’ We herkennen het laatste avondmaal, geabstraheerde figuurtjes aan een lange tafel, een lichaam dat naar een graf gedragen wordt, de drie kruizen op de berg Golgotha. Elke scène omlijst door een frame, maar in tegen stelling tot bij Bas voelt het hier niet als een gevangenis maar als een liefdevol kader, een systeem dat bescherming biedt. Schematische weergaven, ver weg van de rauwere emotie in de etalage en het veldhospitaal. 

Terug naar de werkelijkheid. Galeriehouder Ron Mandos treft naast zijn werktafel de komende maanden drie roofvogels aan. Een uil, een gier en een arend. Drie dingen die je als ondernemer tegenkomt zegt de kunstenaar: ‘roofzuchtig als een arend, wijs als een uil en vraatzuchtig als een gier’. Werk dat meer gerelateerd is aan Van Lieshouts activiteiten als vastgoedontwikkelaar. In Rotterdam maakt hij plannen voor Brutus: een groot woon-werk project waarin cultuur en woningbouw samen komen. In drie torens in het havengebied moeten 750 woningen komen, sociale huurwoningen met atelier voor kunstenaars, ruimte voor woongroepen e.d. maar ook commerciële huur, een museum, een beeldentuin en zijn eigen atelier. Een project waar hij al tien jaar aan werkt, dat veel investering en geduld vergde, maar wat de laatste jaren concreet vorm begint te krijgen. De grote vogels ogen als een klassieke sculptuur, gesneden uit piep-en purschuim en afgegoten in brons. Een terzijde die het veldhospitaal even verbindt met de zakelijke wereld van geld en investeringen.

Atelier Van Lieshout, EHBO tweede ruimte
Atelier Van Lieshout, zaaloverzicht derde ruimte

Veiligheid versus risico
Van Lieshout tovert, zoals vaker, een eigen wereldje tevoorschijn. Steeds is dat een mix van alle aspecten van het menszijn: de rauwe emoties, groepsdynamiek, sex, geweld en liefde. Het lichaam als een fabriek, of de mens als poppetje in het grote geheel. De chaos die het leven is en de poging daar orde in te scheppen. Vreemde fantasie en absurde werkelijkheid. In EHBO is het een combinatie van ziekenhuis, oorlog en mogelijke oplossingen. Ook de etalage past daarbij, met verschillende variaties op de fasces, het machtssymbool van (onder andere) de fascisten, maar alle bijlen hebben een mankement, ook dat systeem faalt. 

Natuurlijk ligt het voor de hand dit noodhospitaal aan de pandemie te linken, maar zo zwart wit ligt het niet. Van Lieshout: ‘Het is niet echt verbonden met de actualiteit, maar onbewust waarschijnlijk wel een beetje. Dit is meer een vervolg op wat ik hier vlak voor heb gemaakt: Sacrifice. Deze Circle of friends  – gewonde soldaten om een kampvuurtje – is daar bijvoorbeeld een deel van. Sacrifice ging over geweld over oorlog, zinloos geweld en eigenlijk is het een aanklacht tegen de superveilige wereld waarin we leven, waarin alle risico’s vermeden worden en waar voor ieder probleem een app of iets anders wordt georganiseerd. Dit in tegenstelling tot het pure rauwe idealisme waarbij je samen met twintig andere mannen uit je dorp wekenlang in de modder zat en dan vijf meter van je loopgraaf doorzeefd werd. Daar sluit EHBO op aan. Je zou het een veldhospitaal kunnen noemen, maar er zitten wat meer surrealistische elementen in.’
Meer een oorlogsverhaal dus dan een pandemie. Maar toch past het er ergens ook perfect bij. De chaos van de pandemie. Het zoeken naar een antwoord. Haastig, met knip en plakwerk dingen uitproberen zoals dat ook in dit enigszins amateuristische veldhospitaal gebeurt. Iedereen doet z’n best en improviseert her en der oplossingen, zoekt naar controle. Maar ja uiteindelijk: of het echt ergens toe leidt, we weten het niet. Ook deze EHBO post biedt geen antwoorden, het roept vragen op en doet suggesties. Een conclusie volgt niet. Het rauwe veldhospitaal is daarin spannender dan het veilige systeem van de laatste ruimte. Maar het blijft zoeken. En.. het maakt nieuwsgierig naar de volgende aflevering in het verhaal.

Atelier van Lieshout – EHBO
t/m 31 december bij Galerie Ron Mandos

  • meer over Atelier van Lieshout in de volgende editie van Tableau! (15 feb 2022)
Categorieën
2021 Galeries Kunstenaars Stories

RON MANDOS & ERWIN OLAF

Kunstenaar en galerie, het is een bijzonder duet. Een samenwerking die te vergelijken is met een relatie, met wederzijds vertrouwen en eerlijk delen. In gesprek met twee grootheden in de Nederlandse kunstscene die elkaar recent hebben gevonden: galeriehouder Ron Mandos en fotograaf Erwin Olaf over inspiratie, zaken doen en keuzes maken.

Hoe kies je een galerie?
Erwin Olaf is duidelijk: ‘Je kiest elkaar! De galerie moet ook voor jou kiezen. Het is net als in een relatie. Je kiest voor elkaar en investeert in elkaar.’ Mandos en Olaf hielden elkaar al een tijdje in de gaten bekennen ze. Erwin Olaf kwam regelmatig bij de galerie van Ron Mandos over de vloer en kocht er werk van Alex Avgud en Levi van Veluw. En Mandos bewonderde het werk van Erwin Olaf al jaren. Olaf: ‘Je kijkt naar het programma, wat is het beleid en wie zijn de kunstenaars. En andersom kijkt de galerie hoe een kunstenaar zich ontwikkelt.’

Alex Avgud, Thirst, 2019

Mandos: ‘Er was al een connectie via Levi van Veluw, die in onze galerie zit en een tijd bij Erwin Olaf stage liep. Ik vind Erwin een van de beste kunstenaars van Nederland en ben trots dat hij bij de galerie is. Ook de andere kunstenaars waren blij dat Erwin erbij kwam. […] Het mooie is dat wij als galeriehouders heel extravert zijn, in tegenstelling tot veel kunstenaars. We houden de sociale media bij, maken tentoonstellingen en zorgen dat de kunstenaars hun geld krijgen zodat ze nieuw werk kunnen maken.’ Wanneer je wat, waar en op welke manier naar buiten brengt is een belangrijke functie van de galerie. En ook inhoudelijk is de galeriehouder een sparringpartner, en vaak de de eerste die het werk ziet. Zowel voor jonge als ervaren kunstenaars is dat altijd een spannend moment.

In de nieuwste editie van Tableau een uitvoerig gesprek tussen Erwin Olaf en Ron Mandos over deze samenwerking, over de kunstenaars van de galerie, over de plannen van Ron Mandos en over de nieuwe serie Im Wald die Erwin Olaf vanaf 14 april in de galerie laat zien. Een serie in zwart wit over reizen en de verhouding tussen mens en natuur, gemaakt in de omgeving van München. Tegen de achtergrond van de Alpen blijkt de mens klein en nietig.
Olaf werd zelf ook enigszins overweldigd door het landschap. ‘We zochten een locatie en dan denk je: ik zal ik wel heel ver het bos in moeten om iemand klein te laten lijken. Maar nee, twintig meter en je bent als mens zo klein als een speldenknop.’

Erwin Olaf - Im Wald, 2020
Erwin Olaf, Im Wald, Wald Porträt III, 2020

Lees het hele gesprek in Tableau, voor slechts €9,95 op je deurmat. Bestel hier een exemplaar.

Erwin Olaf – Im Wald, Galerie Ron Mandos, Amsterdam 14 april – 23 mei 2021, www.ronmandos.nl

www.erwinolaf.com

Categorieën
2020 Galeries

Galerie online: Galerie Ron Mandos en Gerhard Hofland

In deze tweede aflevering van The Not So Ordinary Gallery Tour spreekt Jeannette ten Kate met Koen van den Broek over zijn werk, dat nu te zien is bij galerie Ron Mandos. Daarna gaat ze op bezoek bij Gerhard Hofland voor het werk van Joris Vanpoucke.

 


Jeannette ten Kate in gesprek met Gerhard Hofland.