Categorieën
2020 Highlights

Paint it Black in Kröller-Müller Museum

Armando richtte in de jaren 60 samen met Jan Schoonhoven, Jan Henderikse en herman de vries de Nul-beweging op. Armando bepleitte om ‘niet de realiteit te be-moraliseren of interpreteren (ver-kunsten), maar (te) intensiveren’. Een van zijn belangrijke werken in deze periode is Zwart Water, waarin de ervaring van de werkelijkheid geïntensiveerd wordt. 
De installatie is vanaf morgen te zien in de tentoonstelling ‘Paint in Black’ in het Kröller-Müller Museum. Het werk werd in 2005 aangekocht maar er was toen geen plaats en tijd om de installatie te tonen. Dit heeft vooral te maken met het ingewikkelde proces om de installatie op te bouwen. Het Kröller-Müller kocht het werk namelijk aan als concept, waarbij Armando enkel een tekening aanleverde met suggesties over de opbouw van de installatie. 
Zwart Water was voor het eerst te zien in 1964 in het Haags Gemeentemuseun (nu Kunstmuseum Den Haag) en Janneke Wesselings schreef daar destijds over: ‘Een vrijwel geheel verduisterde zaal wordt met zwart plastic bedekt waarop enkele centimeters zwart water staat. De bezoekers gaan over een vlonder door de hen omringende “onmetelijke diepte”.’
 
Het idee voor het kunstwerk ontstond toen Armando op een avond een wandeling maakte door Amsterdam: ‘Ik woonde op de Prins Hendrikkade, en als ik daar ’s nachts liep, schenen de straatlantaarns met rozig licht op dat water, zodat het bijna zwart leek. Een beetje unheimlich. Dat soort schoonheden grijpt mij aan.’
 

 

Paint it Black
Louise Nevelson, Sky Cathedral III, 1959, hout en verd, 300 x 345 cm. ®Kröller-Müller Museum

Zwart water wordt omringd door werken uit de collectie waarin zwart een belangrijke rol speelt, van onder anderen Jo Baer, Ad Reinhardt, Richard Serra, Robert Smithson, Louise Nevelson, Francesco Lo Savio en Tony Smith. In de kunst kan zwart staan voor de ultieme reductie, de absolute nul. Het kan neutraal zijn, maar ook geladen met betekenissen.
De tentoonstelling ‘Paint it Black’ verwijst naar het gelijknamige nummer van The Rolling Stones uit 1966. Het nummer gaat niet alleen over persoonlijk leed, maar ook over een jongere generatie die in opstand komt tegen politieke en maatschappelijke verhoudingen in die tijd. Deze rebelse houding leidde ook tot grote veranderingen in de kunst, zoals bijvoorbeeld bij de NUL-beweging. Deze tentoonstelling laat met de kunstwerken uit die periode een tijdsbeeld zien van de sixties.

Paint it Black
Kröller-Müller Museum
19 september 2020 t/m 28 februari 2021
www.krollermuller.nl
 

Categorieën
2019 Tentoonstellingen - Nationaal

Het begin van een nieuwe wereld

Lees het artikel in Tableau magazine, met veel meer beeldmateriaal. 

Een nieuwe wind waaide door het Rijksmuseum Kröller-Müller toen Bram Hammacher in 1948 directeur werd. Meteen al bij zijn aantreden gaf hij eigenwijs ook beeldhouwkunst – van onder anderen Mendes da Costa, Rädecker, Maillol, Lehmbruck, Rosso en Csáky  – een vaste plaats in het museum. Helene Kröller-Müller (1869-1939) had strikte richtlijnen laten vastleggen: er mocht alleen werk van kunstenaars worden toegevoegd van wie al werk in de collectie was opgenomen. Hammacher wist de restricties te omzeilen door de akte uit te leggen als een omschrijving van de schilderijencollectie… over beeldhouwkunst werd immers geen woord geschreven. Hammacher zag kans om twee sculpturen van de Frans-Russische beeldhouwer Ossip Zadkine toe te voegen ondanks dat Helene’s adviseur H.P. Bremmer vond dat het museum ‘geen behoefte had aan Zadkine’.

In de loop van de jaren kocht Hammacher werken aan van Rodin, Bourdelle, González, Lipchitz, Barbara Hepworth, Moore, Arp en Marini en ook niet-westerse sculpturen als inspiratiebronnen. Hammachers droom was de verwezenlijking van een beeldentuin. Als er geen groen licht kwam, zou hij per direct zijn ontslag indienen. Dat werkte. Hammacher beschrijft de tuin in zijn bevlogen welkomstrede in 1959 als een ‘alfabet van ruimtelijke vormen’ waarin de beschouwer verdieping en verrijking kan vinden door de sculpturen als ‘symbolen van leven’ te zien. Het concept, een labyrintachtige tuin, waarin de natuur en de beeldhouwkunst als gelijkwaardig worden opgevat, was volkomen nieuw en revolutionair. Vanaf dat moment is het Kröller-Müller een van de belangrijkste internationale musea voor moderne sculptuur. Met een groot aantal van de door Hammacher verworven sculpturen geeft de tentoonstelling Het begin van een nieuwe wereld deze zomer een rijkgeschakeerd beeld van moderne beeldhouwkunst. Met natuurlijk een hoofdrol voor Le commencement du monde, het iconische ei van Constantin Brancusi.

HET BEGIN VAN EEN NIEUWE WERELD
1 jun 2019-29 sep 2019
Kröller-Müller Museum
Otterlo
http://krollermuller.nl

Lees het artikel in Tableau magazine, met veel meer beeldmateriaal.