Categorieën
2024 Highlights

Maria Roosen & Guests in Kasteel Het Nijenhuis

Beeldhouwer en kunstenaar Maria Roosen (1957) is van een heleboel markten thuis. Deels vanuit haar eigen creativiteit, deels door samenwerkingen met andere kunstenaars en disciplines.

Zo combineert Maria Roosen glas, aquarel, textiel, hout en andere materialen met elkaar, wat ze zelf de 1+1=3 formule noemt: samen wordt het altijd beter. Een mooie reden om tijdens een tentoonstelling te laten zien hoe kunstenaars niet alleen ons maar ook elkaar inspireren. In en rondom kasteel Het Nijenhuis, dat op zichzelf al een mooie plek is om te bezoeken, is er een heleboel te ontdekken.

Het tijdelijke kunstcollectief dat op deze manier ontstaat, in samenwerking met Museum De Fundatie in Zwolle, omvat zowel haar eigen generatiegenoten als nieuwe namen. Hiermee wil Maria Roosen ook een tegenwicht bieden aan de geïndividualiseerde maatschappij: als we samenwerken, is er juist zoveel moois mogelijk. Haar eigen werk focust op het vertalen van emoties: voorwerpen die gedachten los maken over onderwerpen als vruchtbaarheid, liefde en dood, waarbij het creatieve proces en vakmanschap voor Roosen net zo belangrijk is als het eindresultaat.

Roosen & Guests
Kasteel Het Nijenhuis
t/m 14 april 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2024 Highlights

De roep van Meredith Monk in de Oude Kerk

De Oude Kerk werkt samen met de Hartwig Art Foundation voor de eerste overzichts­tentoonstelling van muzieklegende Meredith Monk. ‘Calling’ is een terugblik op haar werk en performances, waarin ze voortdurend allerlei vragen stelt over en zoekt naar harmonie tussen het mentale en het aardse bestaan.

Het woord ‘uniek’ valt tegenwoordig snel, maar de manier waarop Monk haar stem inzet verdient met recht die omschrijving. Ze is ook componist, regis­seur, choreograaf en pianiste, maar je zou bijna kunnen zeggen dat ze met haar stem alleen al genoeg instrumenten heeft om in te zetten. Soms voelt die stem middeleeuws aan, als iets dat in een eeuwenoud klooster het meest tot zijn recht komt, soms juist opvallend modern: ze komt niet voor niets regelmatig terug in samples van andere muzikanten en filmsoundtracks.

Als pionier van de interdisciplinaire performance, het genre dat opkwam in New York in de jaren 60 en 70, is Monk bedolven onder de prijzen en loftuitingen. Ze ontving bijvoorbeeld de National Medal of Arts, de hoogste onderschei­ding die in de Verenigde Staten kan worden toegekend voor prestaties in de kunsten.

Meredith Monk: Calling in De Oude Kerk in Amsterdam Tableau Magazine
Meredith Monk: Calling in De Oude Kerk in Amsterdam

De 80­jarige Amerikaanse maakte onder andere bekende werken als Quarry (1976), ATLAS (1991) en Songs of Ascension (2008), die voor deze expositie worden geactualiseerd als nieuwe installaties. Speciaal voor Amsterdam wordt daar ook de het interactieve American Archaeology (1998) aan toegevoegd. Bezoekers worden uitgenodigd om voor hen belangrijke items mee te nemen en toe te voegen aan het werk, om zo een monument van collectieve herinneringen aan te leggen.

Naast deze ervaringen zelf zijn er ook geluids­fragmenten, partituren, tekeningen en scripts te zien en horen, in het bijzonder van haar meest recente werk Indra’s Net, en vinden er live con­certen plaats, uitgevoerd door lokale musici.

Meredith Monk: Calling
De Oude Kerk Amsterdam
t/m 17 maart 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2024 Highlights

Getekende visioenen: Tal R en Mamma Andersson in Museum MORE

Soms hebben twee kunstenaars die op het eerste gezicht totaal verschillend zijn, toch meer met elkaar gemeen dan je denkt. Dat toont Museum MORE door de Deens-Israëlische Tal R (1967) en de Zweedse Mamma Andersson (1962) met elkaar te combineren. Ze delen namelijk een fikse fascinatie voor de Zweedse Carl Frederik Hill (1849-1911), die landschappen tekende vol fascinerende werelden. Het zijn werken waar je naar blijft staren, omdat er telkens iets anders in te ontdekken is. Hill werd er een centrale figuur in de Noord-Europese kunst mee.

Deze expositie heeft zijn zogeheten ‘ziekte-tekeningen’ als kern. Hill maakte vanaf zijn 28e heftige psychoses door en werd uiteindelijk krankzinnig verklaard. Ondertussen bleef hij schilderen. Waar zijn werk in eerste instantie pastte in de Romantiek en de 19e-eeuwse Franse landschapstraditie, werd het langzaam maar zeker steeds mysterieuzer. De vroege en de late Hill lijken compleet verschillende kunstenaars. In de latere tekeningen kwamen zijn persoonlijke visioenen regelmatig terug; van kronkelende mensfiguren tot wilde dieren en donkere vormen. Hij was ontzettend productief, in deze fase maakte hij wel vier tekeningen per dag.

Museum MORE Tal R Mamma Andersson Tableau Magazine
Tal R, Hotel Malmø, 2021, Courtesy of the Artist and Galleri Bo Bjerggaard. Photo: Anders Sune Berg

Andersson en Tal R lieten zich door deze onvergetelijke tekeningen inspireren en creëerden tientallen nieuwe werken. Tal R maakte bijvoorbeeld expressieve interieurs, stadsgezichten en landschappen, juist in felle kleuren, in het spanningsveld tussen figuurlijk en abstract. Mamma Anderson doet dat ook, op haar eigen manier, met droomachtige landschappen in een meer klassieke traditie en voorzien van zwartnuances.

Tal R & Mamma Andersson | Rondom Hill
Museum MORE
t/m 25 februari 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

James Ensor: uit de conventies

James Ensor wordt niet voor niets gezien als zo’n beetje de belangrijkste vernieuwer op kunstgebied in België, en een boegbeeld van het symbolisme. Niet alleen maakte hij bijzonder gevarieerd werk, hij was ook bijzonder goed in de combinatie en weergave van kleuren en licht.

Ook intrigerend: de groteske figuren die hij schilderde, die ogen alsof ze in een circus, op een gemaskerd bal of in een film van Tim Burton niet zouden misstaan. James Ensor had een Britse achtergrond maar werd geboren in Oostende, waar ze hun bekende inwoner terecht volop eren. Zeker in 2024, wanneer het 75 jaar geleden is dat Ensor op 89-jarige leeftijd overleed. Vorig jaar heropende al het vernieuwde Ensorhuis, er is een Ensor-audiowandeling door de stad en MuZEE besteedt nu ook extra aandacht aan de kunstenaar. Samen vormen ze het stadsbrede evenement ‘ENSORstad 2024’, met als centraal punt de expositie rond Ensor en het stilleven in België in de periode 1830-1930.

James Ensor MuZee Mu.Zee Oostende Sara Madou Tableau Magazine
James Ensor, Masker en schaaldieren, 1891, collectie Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpen

Stillevens maken een groot deel uit van het oeuvre van James Ensor, ongeveer een derde bestaat daaruit. Zijn werk breekt uit de conventies van het genre door de levendige manier van het aanbrengen van verf op het doek en de kleuren die hij inzette. Daarnaast wordt er werk getoond van traditionele schilders (Hubert Bellis, Marie de Bièvre) en modernisten (Marthe Donas, Louis Thévenet). In de Venetiaanse Gaanderijen is een tentoonstelling over de band die Ensor had met de stedelijke ontwikkeling, en in het Ensorhuis kun je onder andere terecht voor zijn zelfportretten.

Rose, Rose, Rose à mes yeux. James Ensor en het stilleven in België van 1830 tot 1930
Mu.ZEE
t/m 14 april 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Rijksmuseum Twenthe: Van wie is het (platte)land?

Een van de meest urgente maatschappelijke vraagstukken van dit moment is de omgang met (en de toekomst van) het landelijke gebied. En daar is het nodige over te vertellen, laat een driedelige tentoonstelling van Rijksmuseum Twenthe zien.

De leefwereld van veel Europeanen was tot aan de komst van het christendom animistisch. Dat wil zeggen dat de natuurlijke wereld die hen omringde, werd bevolkt door verschillende goden die gunstig moesten worden gestemd. Maar in de Bijbel was sprake van slechts één god, die de mens had gemachtigd om te heersen over de aarde. Mensen beschouwden zichzelf niet langer als onderdeel van, maar als heerser over de natuur. Deze blik op de wereld, waarbij de mens zichzelf centraal stelt, bepaalde de wijze waarop het land werd toegeëigend en bewerkt en hoe natuurlijke hulpbronnen werden aangewend. Deze blik ligt ook aan de basis van het moderne Nederlandse landschap, dat bestaat uit keurige, rechthoekige akkers en rivieren die zijn rechtgetrokken. Het is de mens die zijn wil oplegt aan het land.

Maar dit systeem, waarbij tegen zo laag mogelijke kosten een zo hoog mogelijke opbrengst uit grond of dier wordt gehaald, loopt tegen zijn grenzen aan. Dat blijkt uit de vele crises waarmee we worden geconfronteerd. Wat betekent dat voor de toekomst? Gaan we door op deze weg van efficiëntie en optimalisatie, met hulp van alle nieuwe technologieën die ons ter beschikking staan? Of moet het roer radicaal om en moeten we onze relatie met de natuur heroverwegen en onszelf niet langer zien als heersers over een dode aarde, maar als onderdeel van levend systeem? Want van wie is het land nou eigenlijk echt? Rijksmuseum Twenthe nodigde vier kunstenaars uit om onderzoek te doen naar deze onderwerpen. Daarnaast wordt er, met kunstwerken vanaf de late middel­ eeuwen tot nu, getoond hoe we voorheen naar het land keken, het ons eigen hebben gemaakt en gecultiveerd. Ook is er een tentoonstelling waarbij een focus ligt op mediakunst, en een derde expo in samenwerking met Fotomanifestatie Enschede, waarin twee series rondom grondstofwinning en voedsel te zien zijn.

Van wie is het (platte)land?
Rijksmuseum Twenthe 
t/m 28 januari

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Ordinary People: Rob Hornstra in Fotomuseum Den Haag

Hij is al zo’n twintig jaar bezig, dus het is een mooi moment voor een overzichtstentoonstelling van fotograaf Rob Hornstra. Het Fotomuseum Den Haag brengt daarbij een nieuwe kijk op het werk van Hornstra, die met name bekend is vanwege zijn documentaire fotografie.

Denk bijvoorbeeld aan The Sochi Project: An Atlas and Tourism in the Caucasus (2014), Man Next Door (2017) of The Europeans (2020-2030). In zijn werk wil Rob Hornstra een beeld schetsen van mensen in een bepaalde periode van hun bestaan. Soms resulteert dat in landschappen en stillevens, maar we zien vooral portretten. Deze doen denken aan de klassiekers in de humanistische fotografie, zoals Henri Cartier-Bresson, Ed van der Elsken en Dorothea Lange. Ook August Sander is een belangrijke invloed; deze Duitse fotograaf inspireerde hem tot het samenstellen van eigen categorieën
voor zijn fotografie.

Hornstra kiest voor slow journalism: kalm maar doeltreffend onthullen wat er gebeurt

Zelf kiest Hornstra regelmatig voor de term slow journalism om zijn werk te omschrijven: kalm maar doeltreffend onthullen wat er gebeurt (en waarom). Na in het begin van zijn carrière gefocust te hebben op de Russische maatschappij, die verschoof van een groeiende economie naar een gesloten samenleving, moest hij daar uiteindelijk mee stoppen omdat het hem onmogelijk werd gemaakt om in Rusland te werken. Sinds 2019 werkt hij aan een Europees tijdsdocument, dat tot 2030 zal duren. Twee verschillende werelden zou je zeggen, zeker nu, maar zijn fotografie laat zien dat wij mensen onderling helemaal niet zoveel van elkaar verschillen als we vaak denken.

Om het feest nog net even wat groter te maken verschijnt er naast de tentoonstelling een publicatie, Ordinary People, met bijdragen van Willemijn van der Zwaan (conservator), Lynn Berger (schrijver/journalist) en Merel Bem (kunsthistoricus/journalist).

Ordinary People
Fotomuseum Den Haag
17 maart 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Thomas Schütte in De Pont

Ruim veertig jaar nadat hij ze maakte, voert Thomas Schütte zijn drie architectuurmodellen uit de legendarische Westkunst-tentoonstelling uit 1981 voor het eerst uit op ware grootte. Schiff, Bühne en Kiste nodigen bezoekers van museum De Pont uit om onderdeel uit te maken van de kunst. Beklim de trappen, sta zelf op het toneel of zonder je juist af van de rest.

Schütte heeft een indrukwekkende carrière achter de rug, waarin hij architectuur en kunst mixt tot een intrigerend geheel. Deze Westkunst­ modelle maakte hij aan het begin daarvan. Maar er is meer te zien in De Pont, want Schütte maakte niet alleen heel diverse werken, maar ook véél. Grote menssculpturen, maquettes, tekeningen, etsen; waarom zou je je beperken tot één ding als je je creativiteit ook in veel meer genres kwijt kan?

Het liefst laat Schütte ons nadenken over tegenstrijdigheden in onszelf en in de wereld om ons heen

Wat hij ook kiest als uitingsvorm, je kunt er van alles in terug zien komen. Verwijzingen naar de popcultuur bijvoorbeeld, maar ook zijn liefde voor (kunst)geschiedenis is onmiskenbaar. Het liefst laat Schütte ons nadenken over de tegenstrijdigheden die we in onszelf meedragen, en in de wereld om ons heen zien. Hij begon daarmee in de jaren 70, tijdens zijn studie aan de Kunstakademie Düsseldorf.

Naast de maquettes die Schütte maakte (en die op dat moment niet in praktijk werden gebracht) richtte hij zich op figuratieve beeldhouwkunst. Interessant om te zien is dat hij regelmatig terugkeert naar zijn eigen werk. Niet alleen door maquettes nu alsnog uit te voeren, maar ook door miniatuurseries uit de jaren 90 later op monumentaal formaat uit te werken, in verschillende materialen.

Thomas Schütte – Westkunstmodelle 1:1|
Museum De Pont
t/m 28 januari 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Cindy Sherman – Anti-Fashion

Een indrukwekkende vijftig jaar draait de Amerikaanse Cindy Sherman (1954) mee in de kunst- en modewereld. De vele opdrachten die ze uitvoerde voor magazines als Vogue en Harper’s Bazaar en samenwerkingen met bekende designers zet ze in als inspiratiebron voor haar kunst. Op dit moment is haar werk te zien in de Deichtorhallen in Hamburg. De tentoonstelling reist over de wereld en is in de herfst van 2024 ook te zien in het FOMU in Antwerpen.

Dat Cindy Sherman een kritische blik heeft op de modewereld, moge duidelijk zijn. Soms zijn haar beelden grappig, soms ook verontrustend, als een screenshot uit een film die je met de handen voor de ogen zou kijken. Sherman speelt met de clichés van de modewereld, de schoonheids- idealen, de nadruk op pefectie, de leeftijdsdiscriminatie. Haar personages – vaak is zij het zelf – hebben stuk voor stuk iets raars, iets ongemakkelijks, iets obscuurs.

De beelden van Cindy Sherman gaan overigens verder dan de modewereld, ze trekken de genoemde issues en kritische vragen naar onze maatschappij in het algemeen. Vragen over identiteit en imago. En dat gaat iedereen aan, zegt Sherman, ook als we zelf denken dat we niet met deze thema’s bezig zijn. ‘We’re all products of what we want to project to the world. Even people who don’t spend any time, or think they don’t, on preparing themselves for the world out there – I think that ultimately they have for their whole lives groomed themselves to be a certain way, to present a face to the world.’

Cindy Sherman – Anti-fashion
Deichtorhallen (Hamburg) 
t/m 3 maart 2024

Meer lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Niet autonoom: Philip Guston in Tate Modern

Hij is een van die kunstenaars wiens werk flinke reacties kan oproepen: je bent groot fan, of het is totaal niet je smaak. Er lijkt geen tussenweg te zijn. Maar aan welke kant je ook staat, een ding is zeker: Philip Guston (1913-1980) maakte schilderijen en tekeningen die de tijdgeest uitermate goed wisten te vatten. Niet voor niets leverde de verkoop van zijn To Fellini in 2013 destijds een record bij veilinghuis Christie’s op, waar het voor 25,8 miljoen dollar van eigenaar wisselde.

In zijn ruim vijftig jaar omvattende carrière werkte hij in eerste instantie onvermoeibaar aan een abstract expressionistisch oeuvre, met Jackson Pollock als een van zijn beste vrienden. In tegenstelling tot collega’s in dezelfde stijlgroep werkte Guston met name in zachte kleuren, ook wel abstract impressionisme genoemd. Hij maakte (muur)schilderingen die een kunstzinnige blik wierpen op het Amerika van die tijd, van oorlogen tot racisme. Maar eind jaren 60 switchte hij radicaal van stijl en liet daarmee de kunstwereld versteld staan. Van delicaat en abstract had hij opeens de overstap gemaakt naar rauw en figuratief. Grote schilderijen met cartooneske figuren waren het resultaat. Sommigen met witte Ku Klux Klan figuren als symbolen van het kwaad, die worden verbeeld in alledaagse situaties. Anderen met een intens rood gekleurd en eenogig personage, dat regelmatig terugkwam. Hij liet zich hierbij inspireren door zijn favoriete schrijver, Franz Kafka. Op zijn beurt werd Guston later een inspiratiebron voor vele anderen. Kijk maar eens naar de cartoons van Robert Crumb, of de neo-expressionistische schilder Walter Dahn.

Philip Guston Tate Modern Sara Madou Tableau Magazine
Philip Guston, The Line, 1978 © The Estate of Philip Guston, courtesy Hauser & Wirth

Guston had geen gemakkelijk leven. Als Europese Joden vluchtte zijn familie, om in Amerika opnieuw discriminatie mee te maken. Wellicht daardoor pleegde Guston’s vader zelfmoord, hij werd door zijn zoon gevonden in de schuur. Die geschiedenis is door kunsthistorici later regelmatig aangehaald als onderbouwing voor zijn focus op het weerspiegelen van een wereld in nachtmerriesferen. Toch is er ook vaak iets tragikomisch in te ontdekken. Door de uitvergrote figuren, buitenproportionele lichaamsdelen en de samenstelling van kleuren bijvoorbeeld. Hoe dan ook: het is een kunstenaar die zich niet laat negeren. Nog steeds niet. In 2020 werd een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk in Washington uitgesteld, omdat de beeltenissen van de Ku Klux Klan net na de #blacklivesmatter protesten als te confronterend werden gezien.
In 1960, op het hoogtepunt van zijn activiteiten als abstractionist, zei Guston zelf:

‘Er zit iets belachelijks en gierigs in de mythe die we erven van abstracte kunst. Dat schilderen autonoom, puur en voor zichzelf is. Daarom analyseren we normaliter de ingrediënten en definiëren we de grenzen. Maar schilderen is op zichzelf onzuiver. Het is de aanpassing van onzuiverheden die haar continuïteit afdwingt. Wij kunstenaars zijn beeldmakers én beeldbepalend.’

Philip Guston
Tate Modern
t/m 25 februari 2024

Meer lezen? Bestel een losse editie of haal hem in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

Overgave: Antoni Tàpies in Bozar

Zeker de moeite waard voor een tripje naar België, en mocht dat lastig zijn: verdiep je dan vooral eens thuis in het werk van de Catalaanse Antoni Tàpies (1923-2012). Als autodidact dacht Tàpies tijdens het interbellum veelvuldig na over ‘la condition humaine’, gekoppeld aan de grenzen en tegenstrijdigheden van de schilderkunst. Daar kun je veel kanten mee op, iets wat hij dan ook deed.

De zeer productieve kunstenaar maakte vele werken, die inmiddels over de hele wereld zijn te vinden. Tàpies raakte geïnteresseerd in kunst toen hij in 1934, op de middelbare school, een tijdschrift vond waarin kunstenaars als Duchamp, Kandinsky en Picasso werden geportretteerd. Hij begon nog aan een studie rechten, but the heart wants what the heart wants: vanaf 1943 kon hij niet anders dan zijn leven wijten aan schilderen. Geleidelijk ontpopte hij zich tot pionier van de Spaanse avant-garde, waarbij het absurdisme duidelijk te herkennen is en thema’s als lijden en onderdrukking overheersen. Het is werk waar de frustratie vanaf knalt, waarbij de verf vol overgave is aangebracht. Hele volksstammen aan kunsthistorici analyseerden zijn werk, maar volgens Tàpies zelf ligt de betekenis daarvan in de participatie van de kijker: ‘Wie leeft zonder innerlijke beelden, zonder verbeelding en gevoeligheid die geassocieerd moeten worden met zijn of haar eigen gedachten en gevoel, zal niks zien.’

Op dus naar het Brusselse Bozar voor een retrospectief van Tàpies, waarin je als het ware op een tijdreis gaat van 1944 tot 1990. Ruim 120 items zijn samengevoegd: vroege tekeningen en zelfportretten, maar ook de ‘materieschilderijen’ die hij in de jaren 50 maakte en assemblages uit de jaren 60 en 70. Vervolgens werkte Tàpies in de jaren 80 aan vernissen, geïnspireerd door de Spaanse democratie. In de jaren 90 stortte hij zich meer op het experimenteren, in vorm en stijl.

Antoni Tàpies: de praktijk van de kunst
Bozar
t/m 7 januari 2024

Meer lezen? Bestel een losse editie of haal hem in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

De kracht van kunst: Ai Weiwei in de Kunsthal

Waar ligt de grens tussen activisme en kunst? Hoe zet je het een in voor het ander? Dé kunstenaar wiens werk dit soort vragen oproept, is de Chinese Ai Weiwei. Hij had een ingewikkelde jeugd, met een vader in ballingschap als gevolg van de Culturele Revolutie (1966-1976) en de studentenprotesten in Beijing. Ai Weiwei (nu 65) ontwikkelde zich steeds meer tot iemand die openlijk onderwerpen als corruptie en mensenrechten bespreekbaar maakt. In het gesloten China werd hij hiervoor meerdere keren gearresteerd en in 2011 belandde hij in de gevangenis.

Sinds 2015 ontvluchtte hij het land, waarna hij onder andere in Engeland, Portugal en Duitsland woonde. Zijn werk blijft ondertussen de wereld veroveren. Deze herfst kun je in de expositie ‘In search of humanity’ in Kunsthal Rotterdam zien waarom. Het is de meest volledige tentoonstelling van zijn werk tot nu toe en omvat een indrukwekkend overzicht van Ai Weiwei’s carrière, die inmiddels ruim vier decennia omspant. Opvallend is de grote diversiteit in vormen en genres die hij gebruikt, om zijn denkbeelden en ideeën tentoon te spreiden. Er zijn schilderijen, maar ook werken van Lego-steentjes, sculpturen, foto’s, video’s, installaties en readymades. Gemene deler is, ondanks alles, een zoektocht naar menselijkheid en een betere toekomst. Hierin hebben we, aldus de kunstenaar, allemaal een verantwoordelijkheid. Want, zoals hij zelf zegt: ‘Can a civilization that is built on the misfortune of others carry on forever?’

Ai Weiwei Kunsthal Rotterdam Sara Madou Tableau Magazine
Ai Weiwei, Crystal Ball, 2017, privécollectie. Foto courtesy Ai Weiwei Studio © 2022 Ai Weiwei

Zijn visie resulteert bijvoorbeeld in Forever Bicycles (2003), een sculptuur van stuurloze fietsen: symbolisch voor het feit dat je niet altijd zelf bepaalt waar je naartoe gaat, en een verwijzing naar het dominante Chinese regime. Ook bijzonder is Sunflower Seeds (2010), een vloer met ruim honderdduizend handgeverfde porseleinen zonnebloempitten die doet denken aan het ‘Made in China’ label. En After the Death of Marat (2018), waarin met Lego-steentjes een verdronken vluchteling wordt geportretteerd. Daarnaast maken de objets trouvés indruk: alledaagse voorwerpen die een nieuwe betekenis krijgen. Van de loopband van Julian Assange, een beeld dat zijn uitzichtloze situatie weerspiegelt, tot een met geheime Amerikaanse documenten gevulde speelgoedpanda. Op deze manier worden politieke onderwerpen zichtbaar, is het achterliggende idee, om te voorkomen dat we er te zeer aan gewend raken in een door nieuwsberichten overspoelde maatschappij.

Natuurlijk zien we ook de foto’s waar velen hem van kennen: met opgestoken middelvinger naar internationale monumenten en machtsymbolen. Juist in de huidige maatschappij, waarin democratie steeds meer onder druk staat, geeft het werk stof tot nadenken. Een tentoonstelling die toont hoe krachtig kunst kan zijn, met werk van een man die ondanks alles niet opgeeft en zijn creativiteit blijft inzetten.

Ai Weiwei – In search of humanity
Kunsthal Rotterdam
30 september 2023 – 3 maart 2024

Meer lezen? Bestel een losse editie of haal hem in de winkel.

Categorieën
2023 Highlights

The Goldin age: Nan Goldin in het Stedelijk

Er zullen weinig kunstliefhebbers zijn die de rauwe fotografie van Nan Goldin (1953) niet kennen. Weinig fotografen kunnen mensen zo in beelden vatten als zij. Neem de foto’s die ze schoot van de homoseksuele en trans-community’s van Boston in de jaren 70. Of de door drugs en geweld overspoelde straten van New York in de jaren 80, dat resulteerde in haar magnum opus: The Ballad of Sexual Dependency.

Goldin verliet zelf op haar dertiende het ouderlijk huis, getraumatiseerd door onder andere de zelfmoord van haar oudere zus. Door de lens van een camera, die ze op haar zestiende ontdekte, kon ze naar eigen zeggen de wereld ‘vanuit een veilige plek’ bekijken. In die wereld was nogal wat gaande op dat moment. Goldin: ‘Al sinds ik heel jong was, wilde ik high worden, een junkie zijn. Dat vind ik nu heel intrigerend. Deels kwam het denk ik door de tijdsgeest, de Beat-beweging en The Velvet Undergrond. Maar daarnaast had het voor mij ook iets te maken met een verlangen om zoveel te verschillen van mijn moeder als ik maar kon, zo ver weg mogelijk te komen van het burgerlijke leven waar ik vandaan kwam.’

Goldin, zelf biseksueel, richtte haar blik op gemarginaliseerde groepen. Zo fotografeerde ze slachtoffers van de AIDS-epidemie, waaraan ze zelf veel vrienden verloor. Een ervaring die haar een levenslange missie bezorgde: benadrukken dat de verschillen tussen mensen helemaal niet zo groot zijn als velen denken of beweren.

Nan Goldin Stedelijk Museum Tableau Magazine Sara Madou
Nan Goldin, Brian and Nan in Kimono, 1983 © Nan Goldin

Iets minder bekend dan haar foto’s is hoe Goldin die beelden verwerkt tot filmmateriaal. In het Stedelijk zien we hier de eerste overzichtstentoonstelling van, in samenwerking met Moderna Museet uit Stockholm. Goldin maakte ruim een dozijn diavoorstellingen, die elk zijn samengesteld uit duizenden afbeeldingen. Die zijn zo afwisselend als beeld maar kan zijn. Portretten van haar vrienden, maar ook foto’s die teruggrijpen op haar jarenlange verslaving aan Oxycontin.

Dat laatste is de moeite waard om even verder in te duiken, want dit is het onderwerp waar Goldin de afgelopen jaren het meest mee in verband wordt gebracht. Goldin is de initiatiefnemer en het boegbeeld van de protesten tegen de Sacklers, een steenrijke familie die hun fortuin vergaarde met de zeer verslavende pijnstiller Oxycontin. Met donaties aan toonaangevende musea en kunstinstellingen probeerden de Sacklers goodwill te kweken. En daar had Goldin, die uit eigen hand had ervaren hoe schadelijk die pillen konden zijn, geen zin meer in. Ze richtte actiegroep Prescription Addiction Intervention Now (PAIN) op, ging voor dood liggen op de stoep van het Metropolitan Museum in New York en kreeg voor elkaar dat de naam Sackler nu grotendeels wordt gemeden in de kunstwereld.

Nan Goldin – This will not end well 
Stedelijk Museum
7 oktober – 28 januari 2024

Meer lezen? Bestel een losse editie of haal hem in de winkel.