Veilingnieuws: van Rembrandt tot The Crown

Door

Kunstveiling Tableau Magazine
Sir Antony Gormley R.A., REFLECTIE II, 2008, gesigneerd met initialen, genummerd en gedateerd ‘AMDG 2⁄3 2008’ (aan de onderkant van de linkervoet), uitgevoerd in een oplage van 3, plus twee artist’s proof.

Nieuws uit de veilingwereld. Met selectieve verzamelaars, items die worden ingetrokken en het duurste veilingitem van het jaar: een werk van Pablo Picasso. Daarnaast enkele bijzondere stukken van Rembrandt en de kunstveiling van items uit de serie The Crown.

‘Respectabele resultaten’, concludeerde men in New York na afloop van de avondveilingen moderne kunst van de drie grote veilinghuizen. De champagnekurken ten huize van Sotheby’s, Christie’s en Phillips knalden even goed, maar echt vuurwerk ontbrak. Een verklaring voor het middle-­of-­the-­road resultaat in de twee weken durende veilingmarathon kan het terugtrekken van belangrijke kavels uit de lopende veiling zijn, een betrekkelijk nieuw fenomeen, dat de drie veilinghuizen in december plaagde.

De toch al bescheiden moderne kunst avondveiling van bijvoorbeeld Sotheby’s begon met 41 lots (waar concurrent Christie’s er 65 presenteerde), maar dat aantal zou gedurende de avond slinken toen er in totaal 8 items werden terugge­ trokken. De reeks geannuleerde items – goed voor 20 procent – omvatte werk van Pablo Picasso, Richard Diebenkorn, René Magritte, Fernand Léger en Diego Rivera. Het duurste item dat uit de kunstveiling werd verwijderd, was een schilderij van Philip Guston met een lage schatting van $ 6 miljoen. Annuleringen – al dan niet te elfder ure – zijn niet goed voor de uitstraling van een veiling; ze veroorzaken onrust onder de kopers en zijn daarmee bijzonder vervelend voor het veiling­huis.

Selectieve verzamelaar

Een andere reden voor de stroperigheid van de december­veilingen kan zijn dat de koper steeds kieskeuriger wordt als het gaat om de blue­-chip kunstenaars. Selectiviteit is een tendens en men ziet dat de verzamelaar steeds vaker gaat voor een werk dat exemplarisch is voor de kunstenaar, dat de maker het best typeert. Voor veel kopers is het niet langer alleen de naam van de kunstenaar die tot bieden prikkelt. Evenwel waren er eind 2023 verschillende bijzondere veilin­gen. De white­-glove veiling van de collectie van wijlen Emily Fisher Landau bij Sotheby’s met een opbrengst van een slordige $406.4 miljoen (bij een schatting van $344,5­-$430,1 miljoen), zal de veilinggeschiedenis ingaan als de duurste veiling uit de categorie ‘vrouwelijke verzamelaar’.

Het onderdeel van de avond waar het meest van werd ver­wacht was Pablo Picasso’s Femme à la montre, een canoniek kubistisch portret van zijn muze Marie­-Thérèse Walter uit 1932, het annus mirabilis van de kunstenaar. Men hoopte dat dit schilderij misschien wel het duurste werk van Picasso zou worden dat ooit op een veiling werd verkocht, maar kwam daar met $139 miljoen, $40 miljoen tekort. Hierdoor werd het het op een na duurste stuk van de modernistische meester dat ooit via het rostrum aan de man is gebracht (het huidige record staat nog steeds op $ 179 miljoen). Dat laat onverlet dat Femme à la montre het duurste veilingitem van het jaar 2023 werd.

Kunstveiling Tableau Magazine
Canaletto, Giovanni Antonio Canal, called Canaletto (1697-1768), Venetië: de monding van het Canale Grande, vanuit het oosten; De Molo van Bacino, met het Piazzetta San Marco en het Dogenpaleis © Christie’s £9,7 miljoen (schatting £8 – £12 miljoen)

Oude meesters

Tegen de achtergrond van de door kunsthandelaren geïnitieerde London Art Week, ter promotie van historische kunst in de Britse hoofdstad, hoopten de veilinghuizen in Londen met hun winterse Old Master veilingen tezamen £60 miljoen aan omzet te genereren. Daarin is men goeddeels geslaagd. Sotheby’s kwam met het paraplubegrip Masters Week voor hun veilingen van oude meester- en 19e-eeuwse schilderijen, oude beeldhouwkunst en decoratieve kunst. Deze werken werden in een week aangeboden, anders dan voorheen toen al deze categorieën in afzonderlijke gespecialiseerde veilingen onder de hamer kwamen. Christie’s heeft de afgelopen jaren de term Classic Week gebruikt om de categorie Oude Meesters een bredere aantrekkingskracht te geven.

De evenementen van deze winter omvatten onder andere de single owner sale, de Christian Levett-collectie antiquiteiten en hedendaagse kunst, en een groot deel van de begerenswaardige Samuel Josefowitz collectie van prenten van Rembrandt waaronder De schelp, het enige geëtste stilleven van van Rembrandt dat bekend is en een door verzamelaars veel gezocht zelfportret.

De kunstveiling van Sotheby’s opende sterk, met een 16e eeuws altaarstuk van de hand van Ambrosius Francken de Oude, dat met het dubbele van de schatting werd verkocht voor £152.400. De showstopper in de Old Master & 19th Century Paintings Evening Auction was echter een klein donker paneel van de hand van Rembrandt Harmensz van Rijn, De aanbidding der koningen, dat, in 2021 door Christie’s in Amsterdam nog werd aangeboden als een werk uit de ‘Kring van Rembrandt’, en van eigenaar wisselde bij een hamerprijs van €850.000 en een schatting van €10.000–€15.000. Intussen kon het paneel na 18 maanden research worden toegeschreven aan Rembrandt, te dateren circa 1628 aan het eind van de Leidse tijd van de meester. Mogelijk gaat het vooraf aan een ets met dezelfde voorstelling. Het werk werd opnieuw ter veiling aangeboden. 

Verder lezen? Neem een abonnement of koop een losse editie in de winkel.

Michiel Vliegenthart (1966) werkt voor een internationaal veilinghuis als expert 19e-eeuwse schilderijen, prenten, tekeningen en aquarellen.

Lees meer ...